Γεννημένος στην Αίγινα το 1891, ο Αριστείδης Μωραϊτίνης υπήρξε πρωτοπόρος της ελληνικής ναυτικής αεροπορίας. Από την αναγνωριστική αποστολή στα Δαρδανέλλια μέχρι την πτήση του ελληνικού σμήνους στην Κωνσταντινούπολη, η σύντομη ζωή του συνδέθηκε με σημαντικούς σταθμούς της αεροπορικής ιστορίας.
Μια επετειακή ανάρτηση της Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον Αριστείδη Μωραϊτίνη, τον αξιωματικό που οι Βρετανοί αποκαλούσαν «The Fearless Aviator» — «Ατρόμητο Αεροπόρο». Για την Αίγινα, τη γενέτειρά του, η αναφορά αποτελεί αφορμή να γνωρίσουμε καλύτερα έναν άνθρωπο που συμμετείχε στη διαμόρφωση της ελληνικής ναυτικής αεροπορίας.
Η ανάρτηση αναφέρεται στην 1η Νοεμβρίου 1918, όταν ο πλωτάρχης Μωραϊτίνης εξέδωσε την πτητική εντολή που καθόριζε τις λεπτομέρειες της πτήσης του Σμήνους Η2 της Ναυτικής Αεροπορικής Υπηρεσίας προς την Κωνσταντινούπολη, μετά την ανακωχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Από την Αίγινα στα πρώτα βήματα της ναυτικής αεροπορίας
Ο Μωραϊτίνης εισήλθε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων τον Σεπτέμβριο του 1906 και αποφοίτησε το 1910 με τον βαθμό του σημαιοφόρου. Λίγα χρόνια αργότερα, κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, θα συμμετείχε σε μια αποστολή που έδειξε τις δυνατότητες συνεργασίας αεροπλάνου και στόλου.
Στις 24 Ιανουαρίου 1913, με το τότε ισχύον ημερολόγιο — 5 Φεβρουαρίου με το σημερινό —, πέταξε ως παρατηρητής μαζί με τον χειριστή Μιχαήλ Μουτούση για την αναγνώριση του οθωμανικού στόλου στα Δαρδανέλλια.
Κατά τη διάρκεια της πτήσης, ο Μωραϊτίνης κατέγραψε τη διάταξη των πλοίων στο αγκυροβόλιο του Ναγαρά, αποτυπώνοντας τις πληροφορίες σε σχεδιάγραμμα. Στην επιστροφή, μηχανική βλάβη ανάγκασε το υδροπλάνο να προσθαλασσωθεί και το αντιτορπιλικό «Βέλος» ανέλαβε τη ρυμούλκησή του.
Η αποστολή καταγράφεται στο Λεύκωμα του Πανελλήνιου Συλλόγου Οικογενειών Πεσόντων Αεροπόρων ως η πρώτη πολεμική αποστολή ναυτικής συνεργασίας στον κόσμο.
Πολεμική δράση και εκπαίδευση νέων αεροπόρων
Τα επόμενα χρόνια ο Μωραϊτίνης εκπαιδεύτηκε ως χειριστής και ανέλαβε ουσιαστικό ρόλο στην οργάνωση της Ναυτικής Αεροπορίας. Συνέβαλε στη λειτουργία της σχολής στο Παλαιό Φάληρο και στην εκπαίδευση νέων πιλότων, αναλαμβάνοντας παράλληλα διοικητικά καθήκοντα.
Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συμμετείχε σε αναγνωρίσεις, βομβαρδισμούς και αερομαχίες στο Μακεδονικό Μέτωπο και στο Αιγαίο. Η δράση του περιλάμβανε επιχειρήσεις στην περιοχή της Δράμας, της Καλλίπολης και των Δαρδανελλίων, καθώς και συμμετοχή στις επιθέσεις κατά των γερμανικών καταδρομικών «Γκαίμπεν» και «Μπρεσλάου» τον Ιανουάριο του 1918.
Για τις υπηρεσίες του τιμήθηκε από τη Βρετανία με το Τάγμα Διακεκριμένης Υπηρεσίας (Distinguished Service Order — DSO).
Το ελληνικό σμήνος στην Κωνσταντινούπολη
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού, ο Μωραϊτίνης εξασφάλισε τη συμμετοχή του ελληνικού σμήνους στην πτήση προς την Κωνσταντινούπολη με την επιμονή του και αξιοποιώντας την εκτίμηση των Βρετανών προς το πρόσωπό του.
Το σμήνος, αποτελούμενο από τέσσερα αεροσκάφη της Η2, έφτασε με επικεφαλής τον ίδιο στο αεροδρόμιο του Αγίου Στεφάνου. Η παρουσία των Ελλήνων αεροπόρων στην Κωνσταντινούπολη αποτέλεσε έναν συμβολικό επίλογο της πολεμικής τους δράσης.
Η σταδιοδρομία του διακόπηκε λίγες εβδομάδες αργότερα. Στις 22 Δεκεμβρίου 1918, ο Μωραϊτίνης χάθηκε κατά τη διάρκεια πτήσης από τη Θεσσαλονίκη προς την Αθήνα με αεροσκάφος Breguet-14. Ήταν μόλις 27 ετών.
Η διαδρομή του συνδέει την Αίγινα με την εποχή κατά την οποία η ελληνική αεροπορία έκανε τα πρώτα της βήματα. Η επετειακή υπενθύμιση της Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού δίνει την ευκαιρία να επιστρέψει στο προσκήνιο η προσφορά του Αιγινήτη αξιωματικού, τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στη συγκρότηση της Ναυτικής Αεροπορίας.
Πηγές – ιστορική τεκμηρίωση:
- Υπηρεσία Ιστορίας Ναυτικού – Επετειακή ανάρτηση για την 1η Νοεμβρίου 1918.
- Πανελλήνιος Σύλλογος Οικογενειών Πεσόντων Αεροπόρων – Βιογραφικό Αριστείδη Μωραϊτίνη.
- Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Ναυτικού, «Θαλασσινοί Απόηχοι», τεύχος 185, σ. 37–39: «Αριστείδης Μωραϊτίνης, ο “άσσος” της Ναυτικής Αεροπορίας», Δημήτριος Β. Ζαμπίκος.
- Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας – «Πλωτάρχης Αριστείδης Μωραϊτίνης: Ο ξεχασμένος ήρωας της Αίγινας».
Διαβάστε επίσης:
