Ένα έθιμο που δεν αποτελεί απλώς μια λαογραφική αναπαράσταση, αλλά την ίδια την ψυχή, την ταυτότητα και τη ζωντανή μνήμη του τόπου μας.

Η μεγαλύτερη, όμως, επιτυχία καθρεφτίζεται στη συνέχεια, τη μαζική συμμετοχή και το συγκινητικό πέρασμα όλων των γενεών. Μικρά παιδιά μαζί με τις μεγαλύτερες γυναίκες αναβίωσαν και φέτος με το ίδιο πάθος το έθιμο. Μερικές από αυτές ξεκίνησαν, από την παιδική τους ηλικία, να αναβιώνουν το έθιμο πριν από πολλά χρόνια στη γειτονιά τους, στην αυλή της θείας Ασπασώς.

Αυτό το αντάμωμα είναι η εγγύηση ότι οι ρίζες της Κυψέλης θα παραμείνουν βαθιές και ζωντανές και ο Λειδινός άξια τις εκπροσωπεί στο Εθνικό Ευρετήριο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.

Για να πραγματοποιηθεί και η φετινή γιορτή, λειτούργησε μια μεγάλη αλυσίδα αγάπης, προσπάθειας και ανιδιοτελούς προσφοράς.

Το Δ.Σ. του Συλλόγου εκφράζει τις πιο θερμές ευχαριστίες:

• Στον Δήμο Αίγινας για την υποστήριξή του.
• Στην Κοινότητα Κυψέλης και προσωπικά στον Πρόεδρο κ. Μηνά Γιαννούλη.
• Στους πάρα πολλούς χορηγούς μας που στήριξαν έμπρακτα την τοπική μας κληρονομιά: Μάργελλος Premium Meat, Saronic Ferries, Μασούτης – Κρητικός, Panda Zoo, Περίπτερο Κυψέλης, Στην Πλατεία Mini Market, Αιάκειον, Αρζαντιέρα, Welcome Store Γουδής, Ηλιαχτίνα, Μούρτζης, Ξυλεία Μπέσης, Eco Week, Μ. Λαδάς Καύσιμα, Θωμάς Γιάννης Πέτρινες Κατοικίες, Περίπτερο Παναγίτσας, Μεταφορά Ύδατος Σακελλίων, Κατάστημα Κάρολος, Δικηγορικό Γραφείο Αλεξίου – Αξιώτης, Κατάστημα Οινώνη, Φώτης Πούντος – Κτηνίατρος, Μαναβικάκης, ΚΝΑΠ, Kariofyllis Coffe Nuts Beverages, Πάντα Cafe, Γιαννούλης Μήνας Οικοδομικές Εργασίες, Εστιατόριο Δρομάκι, Ξυλεία Λεούσης, Asao, Αιγιναία, Aegina Island Holidays, Kubara, Muse Cafe, Ιχθυοπωλείο Γιάννα Σώρρου, Συστεγασμένα Φαρμακεία Αίγινας, Twins, Οινομαγειρείο Κόκορας, Το Στέκι της Κυψέλης, Ο Γύρος του Τάκη, Αρτοποιείο «Ο Φώτης».
• Στους χορηγούς επικοινωνίας Aegina Portal, Saronic Magazine και Aegina365.
• Στην επιστημονική επιτροπή του Λειδινού και ιδιαίτερα την κ. Αναστασία Μπέση.
• Στις κυρίες και τα παιδιά της Κυψέλης που συμμετείχαν στην αναβίωση του εθίμου: Στέλλα Λορέντζου, Μάρθα Λυκούρη, Χαρά Σταματάκη, Σοφία Κάππου, Μάρθα Αξιώτη, Τασούλα Στάθη, Ιωάννα Πανταζή, Κατερίνα Λεούση, Μαίρη Σακκιώτου.
• Στη χοροδιδάσκαλο του Συλλόγου μας κ. Σοφία Κάππου και τα μέλη των χορευτικών μας τμημάτων: Φιλιώ Λυκούρη, Σέβος Παπασεβαστός, Σωζία Παπασεβαστού, Αργυρώ Λοράνδου, Εύα Λοράνδου, Ανδρομάχη Λοράνδου, Λένα Χατζηδημητρίου, Ελεάννα Σερέπα, Γωγώ Κουκούλη, Βασίλης Μουζάκης, Αγγελική Πανουσοπούλου, Μάρκος Κανέλλης, Γιώργος Κανέλλης, Μαρία Καρούτσου, Δέσποινα Αρμπατσή, Ελένη Δρομπούρα, Σούλα Φίσσα, Χρύσα Αποστολίδου, Μαρίνα Ζαραβέλλα, Ναυσικά Μπόγρη, Ελένη Χατζηκωνσταντίνου, Μαρία Γρυπαίου, Ελένη Ρεκλείτη, Μερόπη Δερματά, Μιχαέλα Φωκά, Λεονάρδος Μπορμπιλάς, Νικόλας Μπορμπιλάς, Κυριάκος Ρεκλείτης, Άγγελος Ρεκλείτης, Δημήτρης Κουτσονίκας, Κοσμάς Γιαννίτσης.
• Στη διευθύντρια του Δημοτικού Σχολείου Κυψέλης κ. Ανθούλα Ντάφη.
• Στον κ. Σώζο Σάρρη, τον κ. Παναγιώτη Κλήμη και τους συνεργάτες τους.
• Στον κ. Ανέστη Κορνέζο και την κ. Ειρήνη Κουνάδη.
• Στους πολύτιμους εθελοντές που με χαμόγελο και προθυμία στήριξαν την εκδήλωση: Κατερίνα Μπέρδου, Patrick Spiess, Μαρία Θεοδωράκου, Άρτεμις Λαβούτα, Μαρία Γρυπαίου, Στέλλα Γεννίτσαρη, Ταμάρα Μπόγρη, Μερόπη Σταματάκη, Φωτεινή Σερέπα.

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθούμε στη συνειδητή επιλογή του Δ.Σ. να στηρίζει και να αναδεικνύει τους ταλαντούχους νέους της Αίγινας. Οι νέοι αυτοί, με απόλυτα αφιλοκερδή προσφορά, μεράκι και επαγγελματισμό, έβαλαν τη σφραγίδα τους και στον φετινό Λειδινό: ο σκηνοθέτης μας Βαγγέλης Πιτσιλός, οι γραφίστες μας Φωτεινή Ρούση-Σακκιώτη και Βαγγέλης Σοφικίτης και ο μουσικός Σπύρος Τζίτζης.

Το δεύτερο μέρος της βραδιάς, που περιλάμβανε το νησιώτικο γλέντι, ανέλαβαν και φέτος οι αγαπημένοι μας Νίκος Οικονομίδης, Κυριακή Σπανού, Γιώργος Γαβράς, Γιάννης Σιφναίος, Νίκος Τσαντάνης, Άννα Καραγιάννη και Παναγιώτης Βέργος. Δεν χρειάζονται λόγια, απλά ένα μεγάλο ευχαριστώ από καρδιάς.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Γραμματέας του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Ιωάννης Σφήκας, οι Δημοτικοί Σύμβουλοι κ. Νίκος Μαρίνος, κ. Σωτήρης Μπήτρος, κ. Παναγιώτης Κασιμάκης, κ. Μαίρη Κουκούλη, κ. Σίλα Αλεξίου, κ. Φώτης Πούντος, κ. Μανώλης Λογοθέτης, κ. Αντώνης Ντέλης, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Κυψέλης κ. Μηνάς Γιαννούλης, Πρόεδροι και μέλη Δ.Σ. συλλόγων και φορέων του νησιού, ο Γυμνασιάρχης κ. Γιώργος Μπήτρος και πλήθος συγχωριανών, φίλων και μελών του Συλλόγου.

Το Δ.Σ. του Συλλόγου εκφράζει τις ευχαριστίες του για την αγάπη και τη στήριξη που δέχεται.

Διαβάστε επίσης: Με επιτυχία και πλήθος κόσμου πραγματοποιήθηκε ο Λειδινός στην Κυψέλη Αίγινας

Το άρθρο Ευχαριστήριο Δελτίο Τύπου για την αναβίωση του εθίμου του Λειδινού εμφανίστηκε πρώτα στο aegina365.gr.

Στο προαύλιο του Δημοτικού Σχολείου Κυψέλης, ο Λειδινός έγινε και φέτος αφορμή συνάντησης και γιορτής. Η βροχή δυσκόλεψε τη διεξαγωγή της εκδήλωσης, χωρίς όμως να αποτρέψει τον κόσμο από το να συμμετάσχει στη βραδιά που διοργάνωσε ο Μορφωτικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Κυψέλης Αίγινας.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η αναβίωση ενός εθίμου που παραμένει σημείο αναφοράς για την τοπική κοινότητα. Μέσα από τη διοργάνωση, ο Σύλλογος συνεχίζει την προσπάθεια να διατηρήσει την παράδοση ζωντανή και να τη μεταδώσει στις επόμενες γενιές.

Μετά την αναβίωση, το πρόγραμμα συνεχίστηκε με τον Νίκο Οικονομίδη, την Κυριακή Σπανού και το συγκρότημά τους. Η νησιώτικη μουσική έδωσε συνέχεια στη γιορτή, με το γλέντι να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του κόσμου παρά τις δυσκολίες του καιρού.

Την εκδήλωση υποστήριξαν ο Δήμος Αίγινας, η Δημοτική Κοινότητα Κυψέλης και ο πρόεδρός της, Μήνας Γιαννούλης, καθώς και επιχειρήσεις και επαγγελματίες του νησιού.

Διαβάστε επίσης: Ο Λειδινός: Η ιστορία ενός ξεχωριστού εθίμου που παραμένει ζωντανό

Το άρθρο Με επιτυχία και πλήθος κόσμου πραγματοποιήθηκε ο Λειδινός στην Κυψέλη Αίγινας εμφανίστηκε πρώτα στο aegina365.gr.

Η αναπαράσταση συνδυάζει τη συγκίνηση, τη σάτιρα και τη χαρά της κοινότητας. Ξεκινά με μοιρολόγια και τη συμβολική κηδεία του Λειδινού και ολοκληρώνεται με παραδοσιακά τραγούδια, χορό και γλέντι.

Τι ήταν το «λειδινό»

Στο αιγινήτικο γλωσσικό ιδίωμα, «λειδινό» ή «δειλινό» ονομαζόταν το λιτό απογευματινό γεύμα που έπαιρναν οι αγρότες την ώρα που σουρούπωνε. Συνήθως περιλάμβανε λίγο τυρί ή ελιές, σκόρδο, κρίθινες κουλούρες και κρασί.

Το γεύμα αυτό ήταν απαραίτητο για όσους εργάζονταν στα χωράφια από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Καθώς οι ημέρες ήταν μεγαλύτερες, η δουλειά συνεχιζόταν μέχρι αργά και το λειδινό πρόσφερε στους εργάτες μια μικρή ανάπαυλα πριν από την ολοκλήρωση των καθημερινών εργασιών.

Μετά τα μέσα Σεπτεμβρίου, όμως, η ημέρα άρχιζε να μικραίνει και ο χρόνος εργασίας στην ύπαιθρο περιοριζόταν. Έτσι, το απογευματινό γεύμα δεν ήταν πλέον αναγκαίο. Η διακοπή του παρομοιάστηκε συμβολικά με τον «θάνατο» του Λειδινού και σταδιακά απέκτησε τη μορφή του εθίμου που διατηρείται μέχρι σήμερα.

Η συμβολική κηδεία του Λειδινού

Για την αναβίωση του εθίμου, οι γυναίκες του χωριού κατασκευάζουν ένα ανδρικό ομοίωμα, το οποίο παραπέμπει σε έναν νέο της αγροτικής κοινωνίας. Το τοποθετούν πάνω σε ένα τραπέζι και τραγουδούν το παραδοσιακό μοιρολόι «Λειδινέ μου».

Στη συνέχεια, το ομοίωμα μεταφέρεται πάνω σε μια πόρτα στολισμένη με λουλούδια. Οι κάτοικοι σχηματίζουν πομπή και οδηγούν τον «νεκρό Λειδινό» στην ταφή, μέσα από ένα δρώμενο που ισορροπεί ανάμεσα στον θρήνο, τη σάτιρα και τον συμβολισμό.

Η τελετή, ωστόσο, δεν τελειώνει στη λύπη. Η ατμόσφαιρα αλλάζει, ο Λειδινός «ανασταίνεται» και το χωριό περνά στο γλέντι. Κρίθινες κουλούρες, κρασί και μεζέδες μοιράζονται στους παρευρισκόμενους, ενώ ο χορός και τα παραδοσιακά τραγούδια ολοκληρώνουν τη γιορτή.

Η αναβίωση του εθίμου στην Κυψέλη

Η τέλεση του Λειδινού στην Κυψέλη διακόπηκε την περίοδο του πολέμου του 1940. Περισσότερο από μισό αιώνα αργότερα, το 1994, το έθιμο επανήλθε με πρωτοβουλία της τότε κοινοτικής αρχής και τη συνεργασία του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κυψέλης.

Έκτοτε αναβιώνει τον Σεπτέμβριο, κρατώντας ζωντανό ένα πολύτιμο κομμάτι της τοπικής ιστορίας και υπενθυμίζοντας τη στενή σχέση των παλαιότερων Αιγινητών με τη γη, τον κύκλο των εποχών και τη συλλογική ζωή του χωριού.

Στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Η ιστορική και πολιτιστική αξία του εθίμου αναγνωρίστηκε επίσημα το 2025, όταν ο Λειδινός της Αίγινας συμπεριλήφθηκε στις νέες εγγραφές του Εθνικού Ευρετηρίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η σημαντική αυτή εξέλιξη ενισχύει την προσπάθεια διατήρησης και μετάδοσης της παράδοσης στις επόμενες γενιές. Ο Λειδινός δεν αποτελεί απλώς την αναπαράσταση ενός παλιού εθίμου, αλλά μια ζωντανή σύνδεση της σημερινής Αίγινας με την αγροτική και κοινωνική ιστορία της.

Κάθε Σεπτέμβριο, η Κυψέλη αποχαιρετά συμβολικά το καλοκαίρι και υποδέχεται τη νέα εποχή με έναν τρόπο που συνδυάζει τη συγκίνηση με το γλέντι, διατηρώντας ζωντανή μια αυθεντική αιγινήτικη παράδοση.

Διαβάστε επίσης: Αναβιώνει το έθιμο του Λειδινού στην Κυψέλη Αίγινας – Νησιώτικο γλέντι στις 13 Σεπτεμβρίου

Το άρθρο Ο Λειδινός: Η ιστορία ενός ξεχωριστού εθίμου που παραμένει ζωντανό εμφανίστηκε πρώτα στο aegina365.gr.