Ο αρχαιολογικός χώρος της Αφαίας είναι ένας από τους πρώτους οκτώ της χώρας στους οποίους λειτουργεί ήδη το νέο σύστημα έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιάς – Θερμικές κάμερες, συνεχής επιτήρηση και άμεση ενημέρωση των επιχειρησιακών κέντρων.
Ένα ακόμη επίπεδο προστασίας αποκτά ο αρχαιολογικός χώρος της Αφαίας στην Αίγινα, καθώς περιλαμβάνεται στην πρώτη ομάδα σημαντικών μνημείων και αρχαιολογικών χώρων της χώρας όπου έχουν τεθεί σε λειτουργία τα νέα συστήματα πυρανίχνευσης.
Η Αφαία βρίσκεται ανάμεσα στις οκτώ τοποθεσίες στις οποίες το σύστημα είναι ήδη επιχειρησιακό, μαζί με τον Μυστρά, την Επίδαυρο, τις Μυκήνες, το Δίον, τον Πλαταμώνα, την Περιστεριά Μεσσηνίας και την Αρχαία Ολυμπία.
Πρόκειται για μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού που προβλέπει τη δημιουργία ενός δικτύου 22 συστημάτων έγκαιρου εντοπισμού και προειδοποίησης για πυρκαγιές σε ορισμένους από τους σημαντικότερους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας.
Τι αλλάζει στην προστασία της Αφαίας
Η βασική διαφορά του νέου συστήματος είναι ότι η επιτήρηση δεν περιορίζεται στην ανθρώπινη παρουσία ή στην αντίδραση αφού μια πυρκαγιά γίνει αντιληπτή.
Μέσω θερμικών και οπτικών καμερών, με δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών, το σύστημα μπορεί να παρακολουθεί την ευρύτερη περιοχή και να εντοπίζει ενδείξεις πιθανής εστίας πυρκαγιάς.
Σε περίπτωση συμβάντος ενεργοποιείται αυτοματοποιημένη ειδοποίηση, ενώ εικόνα και δεδομένα μεταφέρονται σε πραγματικό χρόνο στα αρμόδια Κέντρα Ελέγχου. Έτσι, οι επιχειρησιακές δυνάμεις μπορούν να γνωρίζουν πολύ νωρίτερα τι συμβαίνει και σε ποιο ακριβώς σημείο.
Στην πληροφορία που φτάνει στους χειριστές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η θέση της πιθανής εστίας, ο χρόνος ενεργοποίησης του συναγερμού και στοιχεία για την κατάσταση του εξοπλισμού.
Η ταχύτητα αυτή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η πυρκαγιά μπορεί μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα να επεκταθεί και να απειλήσει τόσο το φυσικό περιβάλλον όσο και ένα μνημείο.
Το σύστημα έχει ήδη «δοκιμαστεί» σε πραγματική φωτιά
Η λειτουργία του νέου δικτύου δεν έχει μείνει μόνο σε επίπεδο δοκιμών.
Στις 31 Ιουλίου 2026, όταν εκδηλώθηκε πυρκαγιά στα Φίχτια Αργολίδας, η περιοχή βρισκόταν εντός της εμβέλειας του συστήματος των Μυκηνών.
Το σύστημα εντόπισε την εστία και έστειλε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση, μεταφέροντας παράλληλα εικόνα και δεδομένα στο Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου.
Το περιστατικό αποτελεί ένα πρώτο πρακτικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η τεχνολογία μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο που μεσολαβεί από την εμφάνιση μιας φωτιάς μέχρι την ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών.
Από την Αφαία σε ένα δίκτυο 22 σημείων
Το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Μέχρι τις 31 Αυγούστου προβλέπεται να λειτουργήσουν ακόμη έξι συστήματα, στην Ακρόπολη, το Ανάκτορο του Νέστορος, την Αρχαία Μεσσήνη, τον Όσιο Λουκά, τη Νικόπολη Πρεβέζης και τη Φαιστό.
Τον Σεπτέμβριο αναμένεται να προστεθούν άλλα οκτώ σημεία: η Κνωσός, οι Δελφοί, το Τατόι, το Άγιον Όρος, η Σούριζα Λαυρεωτικής, η Δωδώνη, η Σαμοθράκη και η Θάσος.
Με την ολοκλήρωση του σχεδιασμού, το δίκτυο θα καλύπτει συνολικά 22 σημαντικές τοποθεσίες σε ολόκληρη τη χώρα.
Ο εξοπλισμός δεν περιορίζεται στις κάμερες. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης μετεωρολογικούς σταθμούς, περιφερειακά και συντονιστικά Κέντρα Ελέγχου, καθώς και φορητά κανόνια πυρόσβεσης σε επιλεγμένα σημεία.
Η τεχνολογία στην υπηρεσία ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της Αίγινας
Για την Αίγινα, η ένταξη της Αφαίας στην πρώτη φάση του δικτύου έχει ιδιαίτερη σημασία.
Ο αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται σε μια κατάφυτη περιοχή του νησιού, γεγονός που καθιστά την πρόληψη και κυρίως τον γρήγορο εντοπισμό μιας πιθανής πυρκαγιάς κρίσιμο ζήτημα κατά τους θερινούς μήνες.
Το νέο σύστημα δεν εξαλείφει φυσικά τον κίνδυνο. Προσθέτει, όμως, ένα σημαντικό εργαλείο στην αλυσίδα πρόληψης και αντιμετώπισης, δίνοντας τη δυνατότητα στις αρμόδιες αρχές να έχουν συνεχή εικόνα και να αντιδρούν ταχύτερα όταν κάθε λεπτό μπορεί να μετρά.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές θερμοκρασίες και οι δασικές πυρκαγιές δημιουργούν ολοένα μεγαλύτερες απαιτήσεις για την προστασία μνημείων και φυσικών περιοχών, η Αφαία περνά πλέον σε ένα μοντέλο διαρκούς τεχνολογικής επιτήρησης, με στόχο μια πιθανή απειλή να γίνεται αντιληπτή όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Μείνετε συντονισμένοι στο site μας για περισσότερα νέα και ενημερώσεις.
