Είκοσι καλοκαίρια μουσικής, σπουδαίων ερμηνευτών και ξεχωριστών συναντήσεων συμπληρώνει φέτος το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας. Ένας θεσμός που γεννήθηκε από μια αυθόρμητη ιδέα και κατάφερε, μέσα σε δύο δεκαετίες, να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα του νησιού.
- Η φετινή επετειακή διοργάνωση σηματοδοτεί 20 χρόνια παρουσίας του Μουσικού Φεστιβάλ Αίγινας. Πώς γεννήθηκε αρχικά η ιδέα και ποιο ήταν το όραμα των ανθρώπων που το δημιούργησαν;
- Κοιτάζοντας πίσω σε αυτή τη διαδρομή, ποιες στιγμές, συναυλίες ή συνεργασίες θεωρείτε ότι αποτέλεσαν ορόσημα για την εξέλιξη και την καθιέρωση του Φεστιβάλ;
- Ποια στοιχεία πιστεύετε ότι διαμόρφωσαν τη ξεχωριστή ταυτότητα του Μουσικού Φεστιβάλ Αίγινας και το βοήθησαν να αντέξει και να εξελίσσεται επί δύο δεκαετίες;
- Η Αίγινα και οι ιδιαίτεροι χώροι στους οποίους πραγματοποιούνται οι συναυλίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας. Πόσο επηρεάζει ο χαρακτήρας του νησιού την επιλογή του προγράμματος και των καλλιτεχνών;
- Το Φεστιβάλ έχει φιλοξενήσει καταξιωμένους μουσικούς, αλλά και νεότερους καλλιτέχνες. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να δίνεται βήμα στη νέα γενιά και με ποια κριτήρια διαμορφώνεται κάθε χρόνο το πρόγραμμα;
- Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετώπισε το Φεστιβάλ όλα αυτά τα χρόνια και πόσο απαιτητικό είναι να διατηρείται ένας πολιτιστικός θεσμός υψηλού επιπέδου σε ένα νησί;
- Μετά τη συμπλήρωση αυτής της σημαντικής διαδρομής, ποιο είναι το επόμενο βήμα; Πώς οραματίζεστε το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας στα επόμενα χρόνια και τι θα θέλατε να αφήσει ως παρακαταθήκη στο νησί και στο κοινό του;
Από τις συναυλίες δίπλα στη θάλασσα και κάτω από τον έναστρο ουρανό μέχρι τις μουσικές βραδιές σε ιστορικά σημεία και ιδιαίτερους χώρους της Αίγινας, το Φεστιβάλ δημιούργησε τη δική του ξεχωριστή ταυτότητα. Έφερε κοντά καταξιωμένους καλλιτέχνες και νέους δημιουργούς, σύστησε διαφορετικά μουσικά είδη στο κοινό και μετέτρεψε κάθε συναυλία σε μια κοινή εμπειρία ανάμεσα στους μουσικούς, τους κατοίκους και τους επισκέπτες του νησιού.
Με αφορμή τη συμπλήρωση των 20 χρόνων, το Aegina365.gr συνομίλησε με τις καλλιτεχνικές διευθύντριες του Φεστιβάλ, Ντόρα Μπακοπούλου και Έλενα Χούντα, καθώς και με την υπεύθυνη παραγωγής, Πόπη Μαλαπάνη. Οι τρεις γυναίκες που βρίσκονται στην καρδιά της διοργάνωσης μιλούν για τη γέννηση της αρχικής ιδέας, τις στιγμές που σημάδεψαν την πορεία της, τη βαθιά σχέση του Φεστιβάλ με την Αίγινα, αλλά και για τα επόμενα βήματα ενός θεσμού που συνεχίζει να κοιτάζει το μέλλον χωρίς να χάνει τον χαρακτήρα του.
Στις απαντήσεις που ακολουθούν τα ονόματά τους αποδίδονται με τα αρχικά ΝΤ. ΜΠ., Ε.Χ. και Π.Μ.
Η φετινή επετειακή διοργάνωση σηματοδοτεί 20 χρόνια παρουσίας του Μουσικού Φεστιβάλ Αίγινας. Πώς γεννήθηκε αρχικά η ιδέα και ποιο ήταν το όραμα των ανθρώπων που το δημιούργησαν;
ΝΤ. ΜΠ.: Η ιδέα ξεκίνησε από μία παρόρμηση, όταν είχα προσκληθεί από την καλή μου φίλη Martha Argerich στο Φεστιβάλ του Lugano. Είχα μαγευτεί από την πολύπλευρη μουσική, τον νέο κόσμο, τον ενθουσιασμό. Είχα μόλις αγοράσει το σπίτι στην Αίγινα και σκέφτηκα… πόσο όμορφο θα ήταν ένα φεστιβάλ κλασικής μουσικής πλάι στη θάλασσα, κάτω από τ’ αστέρια! Κάποιοι το θεώρησαν τρελή ιδέα. Σύντομα, όμως, αυτό διαψεύστηκε και το Φεστιβάλ απέκτησε από όλους μεγάλη αγάπη και στήριξη!
Κοιτάζοντας πίσω σε αυτή τη διαδρομή, ποιες στιγμές, συναυλίες ή συνεργασίες θεωρείτε ότι αποτέλεσαν ορόσημα για την εξέλιξη και την καθιέρωση του Φεστιβάλ;
ΝΤ. ΜΠ.: Κάθε μουσική στιγμή του Φεστιβάλ ήταν ξεχωριστή. Κάθε συναυλία έπαιξε ρόλο στην εξέλιξη του Φεστιβάλ. Απλώς κάποιες τις θυμάσαι λίγο πιο έντονα. Το κουιντέτο του Schumann με τα δύο βιολοντσέλα στην Παχειοράχη το 2017, όταν… με το που ξεκίνησε η μουσική, ήταν σαν να σταμάτησε ο χρόνος! Ή τη βραδιά με τα τσιγγάνικα βιολιά. Είχε έρθει ο σπουδαίος βιολονίστας Geza Hosszu-Legocky, Ρουμάνος τσιγγάνικης καταγωγής, με το γκρουπ του “The 5 DeVils”. Όλοι ανυπομονούσαν για αυτή τη συναυλία. Ξαφνικά έπιασε μια απερίγραπτη μπόρα! Έπρεπε να βρούμε λύση! Όλοι μεταφερθήκαμε αμέσως στη βεράντα του ξενοδοχείου της φίλης μου Άννας και η συναυλία συνεχίστηκε εκεί. Ούτε η καταιγίδα δεν σταματά τη μουσική!
Καθοριστικής σημασίας είναι η συνεργασία μου με την αγαπημένη μου Έλενα Χούντα που, από το 2016, αγκάλιασε το Φεστιβάλ με αφοσίωση, αγάπη και φροντίδα, και με την Πόπη Μαλαπάνη, που συνέβαλε ουσιαστικά στην περαιτέρω ανάπτυξη και οργάνωσή του.
Ποια στοιχεία πιστεύετε ότι διαμόρφωσαν τη ξεχωριστή ταυτότητα του Μουσικού Φεστιβάλ Αίγινας και το βοήθησαν να αντέξει και να εξελίσσεται επί δύο δεκαετίες;
ΝΤ. ΜΠ.: Η βαθιά και ειλικρινής αγάπη μου για τη μουσική, αλλά και η ανάγκη να τη μοιράζομαι με τους άλλους. Η θερμή ανταπόκριση και η εμπιστοσύνη των φίλων της Αίγινας, οι σπουδαίοι μουσικοί που κατέθεσαν το ταλέντο και την ψυχή τους στο Φεστιβάλ και, φυσικά, οι πολύτιμοι συνεργάτες μου. Όλοι μαζί διαμόρφωσαν αυτό που είναι σήμερα το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας.
Ε.Χ.: Θα πρόσθετα το μοναδικό καλλιτεχνικό ένστικτο της κυρίας Μπακοπούλου. Έχει την εξαιρετική ικανότητα να φέρνει κοντά μουσικούς που μέχρι τότε δεν γνωρίζονταν και να δημιουργεί συνεργασίες που συχνά εξελίσσονται σε κάτι πολύ περισσότερο από μια κοινή εμφάνιση. Παράλληλα, είχε πάντα το θάρρος και τη διορατικότητα να εμπλουτίζει το πρόγραμμα με νέα μουσικά είδη — όπως το tango, η jazz και, πιο πρόσφατα, το musical — τη στιγμή ακριβώς που το κοινό ήταν έτοιμο να τα αγκαλιάσει.
Βέβαια, τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε την ίδια δυναμική χωρίς τη διαρκή στήριξη των ανθρώπων της Αίγινας. Όλα αυτά τα χρόνια έχουμε δημιουργήσει σχέσεις αμοιβαίας εκτίμησης και εμπιστοσύνης με τους τοπικούς φορείς, τους επαγγελματίες και τους κατοίκους του νησιού, οι οποίοι αγκαλιάζουν το Φεστιβάλ σαν δική τους υπόθεση. Αυτή η σχέση είναι από τα πιο πολύτιμα στοιχεία της ταυτότητάς του.
Η Αίγινα και οι ιδιαίτεροι χώροι στους οποίους πραγματοποιούνται οι συναυλίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας. Πόσο επηρεάζει ο χαρακτήρας του νησιού την επιλογή του προγράμματος και των καλλιτεχνών;
ΝΤ. ΜΠ. & Ε.Χ.: Η Αίγινα δεν είναι απλώς ο τόπος που φιλοξενεί το Φεστιβάλ. Είναι η ψυχή του και την αφήνουμε να μας εμπνέει. Το φως, η ιστορία, η απλότητα και η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του νησιού επηρεάζουν φυσικά τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και διαμορφώνουμε το πρόγραμμα. Κάθε χώρος έχει τον δικό του χαρακτήρα και μας «υπαγορεύει» σχεδόν τι μουσική του ταιριάζει. Άλλη εμπειρία προσφέρει μια συναυλία στην Παραλία της Αύρας και άλλη στο μικρό θέατρο «Ι. Μολφέση» στην Παχειοράχη ή στον προαύλιο χώρο του Ναού του Σωτήρα, όπου μουσικοί και κοινό γίνονται ένα.
Οι ίδιοι οι χώροι δημιουργούν μια μοναδική οικειότητα ανάμεσα στους καλλιτέχνες και τους θεατές: έναν ουσιαστικό διάλογο, ώστε ο θεατής να βιώνει και όχι απλώς να παρακολουθεί μια συναυλία. Αυτή η αμεσότητα είναι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του Φεστιβάλ και προσπαθούμε να την αναδεικνύουμε μέσα από τις επιλογές μας.
Το Φεστιβάλ έχει φιλοξενήσει καταξιωμένους μουσικούς, αλλά και νεότερους καλλιτέχνες. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να δίνεται βήμα στη νέα γενιά και με ποια κριτήρια διαμορφώνεται κάθε χρόνο το πρόγραμμα;
Π.Μ.: Ένα φεστιβάλ με την ιστορία και την εμβέλεια του Μουσικού Φεστιβάλ Αίγινας δεν μπορεί να αρκείται στις καλές εκδηλώσεις, αλλά οφείλει να δίνει το στίγμα της ελληνικής κλασικής μουσικής σκηνής και οπωσδήποτε να έχει το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Θέλουμε το κοινό μας να απολαμβάνει συναυλίες αντίστοιχης ποιότητας με αυτές των μεγάλων αιθουσών και να γνωρίζει νέους καλλιτέχνες, που με βεβαιότητα θα τους ακούει συχνά στο μέλλον. Η στήριξη των νέων καλλιτεχνών μας ενδιαφέρει πολύ και θεωρούμε ότι είναι μία από τις σημαντικές αποστολές της διοργάνωσης. Φέτος έχουμε δύο εξαιρετικά ταλαντούχους νέους μουσικούς, τον Φίληβο Γκάτζιο στο πιάνο και τον Οδυσσέα Τσακαλίδη στο βιολί, τους οποίους θα απολαύσουμε στις 9 και 18 Αυγούστου αντίστοιχα.
Πέρα από τις παραπάνω προτεραιότητες, θέλουμε το πρόγραμμα, που διαμορφώνεται κάθε χρόνο, να έχει ποικιλία και εναλλαγές και να απευθύνεται τόσο σε μουσικόφιλο κοινό όσο και σε ανθρώπους που δεν ακούν κλασική μουσική, αλλά έρχονται από περιέργεια ή για την εμπειρία και φεύγουν πάντα ενθουσιασμένοι.
Η ωραία μουσική μάς αγγίζει όλους και δεν θα σταματήσουμε ποτέ να υπηρετούμε αυτήν την πεποίθηση.
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετώπισε το Φεστιβάλ όλα αυτά τα χρόνια και πόσο απαιτητικό είναι να διατηρείται ένας πολιτιστικός θεσμός υψηλού επιπέδου σε ένα νησί;
Π.Μ.: Η μακροημέρευση και η επιτυχία δεν είναι ποτέ μοναχική υπόθεση. Χρειάζεται ένα ευρύ και ισχυρό δίκτυο συνεργατών και υποστηρικτών, που πιστεύουν στην αξία της εκάστοτε δράσης, πόσο μάλλον μιας δράσης που δεν είναι οικονομικά ανταποδοτική, όπως ένα φεστιβάλ κλασικής μουσικής. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να πείσει κανείς θεσμούς και ανθρώπους ότι η προσπάθεια αυτή αξίζει τη στήριξή τους.
Το Φεστιβάλ της Αίγινας, μέσα στα χρόνια, το έχει καταφέρει αυτό. Έχει πολύ καλή συνεργασία με τον Δήμο της Αίγινας και τους ντόπιους επαγγελματίες, σχέση εμπιστοσύνης με τους πολιτιστικούς θεσμούς της χώρας, όπως το Υπουργείο Πολιτισμού, και τους χορηγούς και, φυσικά, μια σταθερή και άρρηκτη σύνδεση, όλα αυτά τα χρόνια, με τους φίλους και το κοινό του Φεστιβάλ. Χωρίς αυτές τις συμμαχίες είναι αδύνατον ένα φεστιβάλ να φτάσει στην 20ή διοργάνωσή του και, ως εκ τούτου, η ευγνωμοσύνη μας για το δίκτυο αυτό είναι απέραντη.
Μετά τη συμπλήρωση αυτής της σημαντικής διαδρομής, ποιο είναι το επόμενο βήμα; Πώς οραματίζεστε το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας στα επόμενα χρόνια και τι θα θέλατε να αφήσει ως παρακαταθήκη στο νησί και στο κοινό του;
Π.Μ.: Το Φεστιβάλ έχει κατακτήσει τα τελευταία χρόνια μια σταθερή και υγιή πορεία και αυτό μας επιτρέπει να ονειρευτούμε πιο θαρραλέα. Ένας από τους στόχους μας είναι η επέκταση των δράσεων τόσο σε διαφορετικούς χώρους του νησιού όσο και σε χρονικές περιόδους εκτός του καλοκαιριού. Το νησί διαθέτει πολλά μνημεία και τοπόσημα, τα οποία αποτελούν εν δυνάμει σαγηνευτικές συναυλιακές τοποθεσίες, ενώ η ανακαίνιση των αιθουσών στο Ορφανοτροφείο του Καποδίστρια μάς δίνει τη δυνατότητα να οργανώσουμε συναυλίες, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα μέσα στον χειμώνα, πάντα σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και με γνώμονα τις ανάγκες των κατοίκων και κυρίως των παιδιών της Αίγινας.
ΝΤ. ΜΠ.: Όραμα και επιθυμία μου είναι να συνεχίσει να υπηρετεί τη μουσική με την ίδια ειλικρίνεια, την ίδια ποιότητα και την ίδια αγάπη που το χαρακτήριζαν από την πρώτη ημέρα. Να παραμένει ένας τόπος συνάντησης σπουδαίων καλλιτεχνών και ενός κοινού που έρχεται για να ζήσει τη μουσική.
Αν το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας έφερε ανθρώπους πιο κοντά, γνώρισε στο κοινό σπουδαίους δημιουργούς, ενέπνευσε νέους μουσικούς και έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού, τότε πετύχαμε τον σκοπό μας κι αυτή θα είναι η πιο όμορφη παρακαταθήκη.
Ε.Χ.: Εύχομαι το Φεστιβάλ να συνεχίσει να εξελίσσεται χωρίς να χάσει ποτέ τον χαρακτήρα του. Να παραμένει ανοιχτό σε νέες ιδέες και νέους καλλιτέχνες, διατηρώντας παράλληλα το υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο που το καθιέρωσε. Κυρίως, όμως, να συνεχίσει να αποτελεί μια γιορτή που ενώνει ανθρώπους, γενιές και μουσικές μέσα από τη μοναδική ατμόσφαιρα της Αίγινας. Αν οι κάτοικοι του νησιού το αισθάνονται ως δικό τους και οι επισκέπτες το έχουν ως σταθερό σημείο αναφοράς κάθε καλοκαίρι, τότε θα έχουμε καταφέρει κάτι πραγματικά πολύτιμο.
Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη εκείνη ιδέα για ένα φεστιβάλ κλασικής μουσικής δίπλα στη θάλασσα, το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας συνεχίζει τη δημιουργική του πορεία, διατηρώντας ζωντανή τη βαθιά σχέση του με το νησί, τους καλλιτέχνες και το κοινό του.
Ευχαριστούμε θερμά τη Ντόρα Μπακοπούλου, την Έλενα Χούντα και την Πόπη Μαλαπάνη για τη συνέντευξη και ευχόμαστε καλή επιτυχία στη φετινή επετειακή διοργάνωση.
Διαβάστε επίσης: 20ό Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας: Από τις 3 έως τις 22 Αυγούστου με μεγάλες μουσικές βραδιές
