Νέα δεδομένα έρχονται να αλλάξουν όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για το ηφαίστειο των Μεθάνων, καθώς διεθνής επιστημονική ομάδα αποκαλύπτει ότι ακόμη και στις περιόδους που θεωρούνταν ανενεργό, υπήρχε έντονη υπόγεια δραστηριότητα.
Συγκεκριμένα, ερευνητές με επικεφαλής το ελβετικό πανεπιστήμιο ETH Zurich ανασύνθεσαν την ηφαιστειακή ιστορία της περιοχής σε βάθος περίπου 700.000 ετών. Μέσα από την ανάλυση, κατέγραψαν συνολικά 31 εκρήξεις, αποδεικνύοντας ότι το ηφαίστειο παρουσιάζει μια πολύ πιο σύνθετη συμπεριφορά από ό,τι πιστευόταν.
Τι αποκάλυψε η έρευνα
Αρχικά, οι επιστήμονες συνέλεξαν δείγματα από ροές λάβας, ηφαιστειακούς σχηματισμούς και τέφρα. Στη συνέχεια, ανέλυσαν περισσότερους από 1.250 μικροσκοπικούς κρυστάλλους ζιργκόν, οι οποίοι λειτουργούν σαν «χρονοκάψουλες», καταγράφοντας τη χρονική στιγμή και τις συνθήκες σχηματισμού τους.
Έτσι, κατάφεραν να αποδείξουν ότι το ηφαίστειο παρέμεινε «σιωπηλό» για περίπου 110.000 χρόνια, χωρίς όμως να σταματήσει η παραγωγή μάγματος. Αντίθετα, το μάγμα συνέχιζε να συσσωρεύεται σε βάθος.
Γιατί η «αδράνεια» δεν σημαίνει ασφάλεια
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι μια τόσο μεγάλη περίοδος αδράνειας υποδηλώνει ότι ένα ηφαίστειο έχει σβήσει οριστικά. Ωστόσο, η νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Science Advances ανατρέπει αυτή την αντίληψη.
Όπως εξηγεί ο ηφαιστειολόγος Razvan-Gabriel Popa, η υψηλή περιεκτικότητα του μάγματος σε νερό επιβραδύνει την άνοδό του προς την επιφάνεια. Κατά συνέπεια, το μάγμα δεν εκρήγνυται, αλλά συσσωρεύεται για χιλιάδες χρόνια.
Ωστόσο, όταν οι συνθήκες αλλάξουν και το μάγμα γίνει πιο «ξηρό», τότε οι εκρήξεις μπορούν να επανέλθουν ξαφνικά — και μάλιστα πιο ισχυρές.
Νέα προσέγγιση για τα «νεκρά» ηφαίστεια
Η έρευνα οδηγεί σε μια κρίσιμη διαπίστωση: πολλά ηφαίστεια που θεωρούνται σήμερα ανενεργά ενδέχεται να μην είναι πραγματικά «σβησμένα».
Αντίθετα, μπορεί να βρίσκονται σε μια μακρά φάση συσσώρευσης ενέργειας, η οποία δυνητικά οδηγεί σε μεγαλύτερες εκρήξεις στο μέλλον. Με άλλα λόγια, η ησυχία δεν σημαίνει απαραίτητα ασφάλεια.
Τι ισχύει σήμερα για τα Μέθανα
Παρά τα νέα ευρήματα, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι το ηφαίστειο των Μεθάνων δεν θεωρείται άμεσα επικίνδυνο.
Ωστόσο, τονίζουν ότι η συνεχής παρακολούθηση είναι απαραίτητη, καθώς γεωλογικές διεργασίες μπορεί να εξελίσσονται αθόρυβα για χιλιάδες χρόνια κάτω από την επιφάνεια.
Δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο
Παρόμοια συμπεριφορά καταγράφεται και σε άλλα ηφαίστεια, όπως το Τσιομαντούλ στα Καρπάθια Όρη της Ρουμανίας, το οποίο παραμένει ενεργό παρότι η τελευταία του έκρηξη σημειώθηκε πριν από περίπου 30.000 χρόνια.
