Δερ-Μάιος: Ο μήνας πρόληψης κατά του μελανώματος — Η πρόληψη σώζει ζωές

Ο Μάιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως μήνας ενημέρωσης και πρόληψης κατά του μελανώματος, υπενθυμίζοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της σωστής προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία. Με αφορμή τον «Δερ-Μάιο», η Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος Χριστίνα Α. Σιλαϊδή εξηγεί τι είναι το μελάνωμα, ποιοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο και ποια σημάδια δεν πρέπει ποτέ να αγνοούμε.

Γράφει η Χριστίνα Α. Σιλαϊδή, MD, MSc

Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Ο Μάιος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως μήνας ενημέρωσης και πρόληψης κατά του μελανώματος, μιας από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου του δέρματος.

Παρότι το μελάνωμα εμφανίζεται λιγότερο συχνά από άλλους καρκίνους του δέρματος, μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνο εάν δεν διαγνωστεί έγκαιρα.

Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί το σημαντικότερο «όπλο» μας.

Τι είναι το μελάνωμα;

Το μελάνωμα είναι ένας κακοήθης όγκος που προέρχεται από τα μελανοκύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα που παράγουν τη μελανίνη — τη χρωστική ουσία του δέρματος.

Μπορεί να εμφανιστεί:

• πάνω σε προϋπάρχουσα ελιά (σπίλο),
• ή ως νέα βλάβη στο δέρμα.

Αν και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, η συχνότητά του αυξάνεται σημαντικά λόγω της υπερβολικής έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV), τόσο από τον ήλιο όσο και από το solarium.

Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο;

Ορισμένες κατηγορίες ατόμων έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης μελανώματος:

• Άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, φακίδες ή ξανθά/κόκκινα μαλλιά
• Άτομα με πολλούς σπίλους ή άτυπους σπίλους
• Άτομα με οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό μελανώματος
• Όσοι έχουν υποστεί επαναλαμβανόμενα ηλιακά εγκαύματα, ιδιαίτερα στην παιδική ηλικία
• Άτομα με αυξημένη έκθεση στον ήλιο λόγω επαγγέλματος ή καθημερινών δραστηριοτήτων

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:

• εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους (σέρβις, ξαπλώστρες, υπαίθριες αγορές),
• ψαράδες,
• άνθρωποι που ασχολούνται με θαλάσσια σπορ,
• αλλά και όσοι περνούν πολλές ώρες στην παραλία ή στη θάλασσα.

Η συστηματική έκθεση στον ήλιο χωρίς προστασία προκαλεί αθροιστική βλάβη στο DNA των κυττάρων του δέρματος και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσουμε

Η αυτοεξέταση του δέρματος είναι εξαιρετικά σημαντική. Οποιαδήποτε αλλαγή σε μία ελιά ή η εμφάνιση νέας βλάβης θα πρέπει να αξιολογείται από δερματολόγο.

Ο πιο γνωστός οδηγός είναι ο κανόνας ABCDE:

• A – Asymmetry (Ασυμμετρία): το ένα μισό δεν μοιάζει με το άλλο
• B – Border (Όρια): ασαφή, ανώμαλα ή «σπασμένα» όρια
• C – Color (Χρώμα): ανομοιομορφία ή πολλαπλές αποχρώσεις
• D – Diameter (Διάμετρος): μέγεθος μεγαλύτερο από 6 χιλιοστά
• E – Evolution (Εξέλιξη): αλλαγή στο σχήμα, το μέγεθος ή το χρώμα

Επιπλέον συμπτώματα όπως:

• κνησμός,
• αιμορραγία,
• δημιουργία κρούστας,
• ή ταχεία αλλαγή μιας βλάβης

δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται.

«Μία ελιά που αλλάζει μπορεί να αλλάξει τα πάντα — μην αγνοείτε τα σημάδια του δέρματός σας.»

Η σωστή αντηλιακή προστασία

Η αντηλιακή προστασία δεν αφορά μόνο τις καλοκαιρινές διακοπές. Η UV ακτινοβολία δρα όλο τον χρόνο, ακόμη και τις συννεφιασμένες ημέρες.

Βασικοί κανόνες προστασίας:

• Επιλέγουμε αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή μεγαλύτερο
• Εφαρμόζουμε επαρκή ποσότητα 20–30 λεπτά πριν την έκθεση
• Ανανεώνουμε κάθε 2 ώρες και μετά το κολύμπι ή την εφίδρωση
• Αποφεύγουμε την έκθεση μεταξύ 11:00–16:00
• Χρησιμοποιούμε καπέλο, γυαλιά ηλίου και προστατευτικό ρουχισμό
• Δεν ξεχνάμε ότι η αντανάκλαση του ήλιου στη θάλασσα αυξάνει σημαντικά την έκθεση στην UV ακτινοβολία
• Αποφεύγουμε το solarium

Η σημασία της χαρτογράφησης σπίλων

Η δερματοσκόπηση και η ψηφιακή χαρτογράφηση σπίλων αποτελούν πολύτιμα εργαλεία πρόληψης.

Η προληπτική εξέταση είναι γρήγορη, ανώδυνη και εξαιρετικά σημαντική, ιδιαίτερα πριν την έναρξη της καλοκαιρινής περιόδου.

Τι πρέπει να θυμόμαστε

Το μελάνωμα μπορεί να προληφθεί και — όταν διαγνωστεί έγκαιρα — να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.

Η σωστή ενημέρωση, η αντηλιακή προστασία και ο τακτικός δερματολογικός έλεγχος αποτελούν τα σημαντικότερα βήματα για την προστασία της υγείας του δέρματός μας.

---

Μείνετε συντονισμένοι στο site μας για συνεντεύξεις και αφιερώματα που αναδεικνύουν πρόσωπα, δράσεις και ιστορίες της Αίγινας.