Στην Αίγινα, οι μέρες πριν τα Χριστούγεννα έχουν έναν ιδιαίτερο ήχο. Τα παιδιά γεμίζουν τους δρόμους με χαμόγελα και τραγούδια. Οι σύλλογοι του νησιού ετοιμάζουν τις ομάδες τους και όλοι μαζί δημιουργούν μια όμορφη γιορτινή παράδοση: τα παλιά Αιγινήτικα κάλαντα.
Η παράδοση των καλάντων
Τα κάλαντα είναι ένα έθιμο βαθιά ριζωμένο σε όλη την Ελλάδα. Παιδιά και ενήλικες περιδιαβαίνουν τις γειτονιές, λένε ευχές και σκορπούν χαρά πριν από τις μεγάλες γιορτές. Οι νοικοκυραίοι προσφέρουν γλυκά ή ένα μικρό φιλοδώρημα και η ανταλλαγή ευχών δημιουργεί μια ζεστή, ανθρώπινη στιγμή.
Είναι η μελωδία που ανακοινώνει το ξεκίνημα των γιορτών. Είναι η φωνή της παράδοσης που συνεχίζεται κάθε χρόνο.
Τα κάλαντα στην Αίγινα σήμερα
Στην Αίγινα, η παράδοση παραμένει ζωντανή. Παιδιά από σχολεία, παρέες και πολιτιστικοί σύλλογοι βγαίνουν στους δρόμους και τραγουδούν. Έτσι, γεμίζουν το νησί με φωνές και χαρά.
Παράλληλα, πολλοί κάτοικοι περιμένουν κάθε χρόνο αυτές τις μελωδίες, επειδή θυμίζουν εποχές απλές και ζεστές.
Τα Αιγινήτικα κάλαντα ξεχωρίζουν για τους στίχους τους. Χρησιμοποιούν εικόνες, παλιά γλωσσικά στοιχεία και έναν ιδιαίτερο ρυθμό. Για αυτό, κάθε παράδοση τους αποκτά ξεχωριστή σημασία.
Τα παλιά Αιγινήτικα κάλαντα
Οι παρακάτω στίχοι περνούν από γενιά σε γενιά και θυμίζουν τον τρόπο που τραγουδούσαν παλιά οι Αιγινήτες:
Καλημέρα, καλημέρα και πάντα καλημέρα
να τον καλημερήσουμε αυτόν τον νιον αφέντη
αφέντη μου πεντάφεντε, πέντε φορές αφέντη,
πέντε βαστούν τον μαύρο σου και οχτώ το σαλιβάρι
και δέκα σε παρακαλούν αφέντη καβαλλάρη
εδώ σε τούτες τις αυλές τις μαρμαροστρωμένες
κοιμάται κύμα το φλουρί και κύμα το λογάρι
και στον αφρό του λογαριού κοιμάται νιος αφέντης.
Τονε ξυπνήσω με νερό φοβούμαι μην κρυώσει
Τονε ξυπνήσω με κρασί φοβούμαι μη μεθύσει
Εσένα πρέπει αφέντη μου στα πεύκα να κοιμάσαι,
Με βελουδένιο πάπλωμα να μην κρυολογάσαι
Και πάλι ξαναπρέπει σου καρέκλα καρυδένια
Για ν’ ακουμπάς τη μέση σου τη μαργαριταρένια
Και πάλι ξαναπρέπει σου στις λίρες να καθίζεις
Με το ’να χέρι να μετράς, με τ’ άλλο να δανείζεις
Δώστε μας και τον κόκορα, δώστε μας και την κότα,
Δώστε μας και δυο τρεις κλωτσιές να φύγομ’ απ’ την πόρτα.
Μια παράδοση που αξίζει να συνεχιστεί
Τα κάλαντα στην Αίγινα δεν είναι απλώς ένα τραγούδι. Είναι μια στιγμή που ενώνει τις γειτονιές, δίνει χαρά στα παιδιά και υπενθυμίζει ότι οι γιορτές είναι πρώτα απ’ όλα ανθρώπινη επαφή.
Κάθε φορά που ακούγονται, φέρνουν μαζί τους το άρωμα μιας άλλης εποχής, πιο απλής και πιο ζεστής.
Για αυτό και η παράδοση αυτή παραμένει ζωντανή. Και κάθε χρόνο, στις 24 Δεκεμβρίου, η Αίγινα γεμίζει πάλι με τις ίδιες όμορφες νότες.
