Σε κατάσταση πλήρους εγκατάλειψης βρίσκεται σήμερα το ιστορικό Εϋνάρδειο στην Αίγινα, ένα από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της νεότερης Ελλάδας, που συνδέεται άμεσα με το όραμα του Ιωάννης Καποδίστριας για την παιδεία.
Περίπου 250 χρόνια μετά τη γέννηση του πρώτου Κυβερνήτη της χώρας, το κτίριο που αποτέλεσε την πρώτη παιδαγωγική ακαδημία του ελληνικού κράτους παρουσιάζει εικόνα κατάρρευσης, με σοβαρά προβλήματα στη στέγη, φθορές στο εσωτερικό και επικινδυνότητα για τους περαστικούς.
Από σύμβολο παιδείας… σε ετοιμόρροπο κέλυφος
Το Εϋνάρδειο ανεγέρθηκε στα πρώτα χρόνια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, όταν η Αίγινα αποτέλεσε την πρώτη του πρωτεύουσα (1828–1829). Στο νησί τότε αναπτύχθηκε έντονη εκπαιδευτική δραστηριότητα, με τον Καποδίστρια να θέτει την παιδεία ως βασική προτεραιότητα της διακυβέρνησής του.
Το Διδασκαλείο κατασκευάστηκε με δωρεά του Ελβετού τραπεζίτη Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος και με σχέδια των αρχιτεκτόνων Σταμάτης Κλεάνθης και Eduard Schaubert. Αποτέλεσε το πρώτο νεοκλασικό κτίσμα της σύγχρονης Ελλάδας και λειτούργησε ως κέντρο εκπαίδευσης δασκάλων, σε μια περίοδο όπου η γνώση θεωρούνταν βασικό εργαλείο ανασυγκρότησης του κράτους.
Σημάδια εγκατάλειψης και κίνδυνος
Σήμερα, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η στέγη έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, τα δοκάρια έχουν μείνει εκτεθειμένα, ενώ τμήματα των επιχρισμάτων καταρρέουν. Το εσωτερικό του κτιρίου θυμίζει εγκαταλελειμμένο εργοτάξιο, με εμφανή σημάδια φθοράς και πλήρη απουσία συντήρησης.
Μάλιστα, έχουν ήδη τοποθετηθεί προειδοποιητικές σημάνσεις που απαγορεύουν την είσοδο, λόγω κινδύνου πτώσης υλικών, ενώ στο παρελθόν χρειάστηκε η λήψη πρόχειρων προστατευτικών μέτρων για την αποφυγή ατυχημάτων.
Μια μακρά πορεία προς την απαξίωση
Το Εϋνάρδειο φιλοξένησε το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αίγινας μέχρι το 1980, ενώ στη συνέχεια κρίθηκε ακατάλληλο μετά τον σεισμό του 1981. Παρά τις εξαγγελίες για αναστήλωση και αξιοποίηση του κτιρίου –με σκοπό να στεγάσει τη Βιβλιοθήκη της Αίγινας– τα σχέδια δεν προχώρησαν ποτέ.
Περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά, το ιστορικό αυτό μνημείο παραμένει ουσιαστικά εγκαταλελειμμένο, χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις αποκατάστασης.
Ιστορική βαρύτητα που δεν αποτυπώνεται στο σήμερα
Στο Εϋνάρδειο δίδαξαν σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής διανόησης, όπως ο Γεώργιος Γεννάδιος, ενώ από τα θρανία του πέρασαν μορφές όπως ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος. Το έργο του είχε υμνηθεί ήδη από τον 19ο αιώνα από τον Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής ως θεμέλιο της ελληνικής εκπαίδευσης.
Σήμερα, ωστόσο, η εικόνα του εγκαταλελειμμένου κτιρίου έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη σημασία του για την ιστορία της χώρας και την εξέλιξη της παιδείας.
Ένα μνημείο σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Καθώς πλησιάζουν σημαντικές επέτειοι που συνδέονται με τον Καποδίστρια και την ίδρυση του ελληνικού κράτους, το μέλλον του Εϋνάρδειου παραμένει αβέβαιο. Η κατάσταση του κτιρίου εγείρει ερωτήματα για τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ανάγκη άμεσης παρέμβασης, πριν η φθορά γίνει μη αναστρέψιμη.
Το άλλοτε εμβληματικό Διδασκαλείο, που αποτέλεσε σύμβολο γνώσης και προόδου, κινδυνεύει πλέον να χαθεί – όχι από τον χρόνο, αλλά από την αδράνεια.
Πηγή: DW
Διαβάστε επίσης: Στη Βουλή η εγκατάλειψη του Εϋνάρδειου Διδασκαλείου στην Αίγινα – Ερώτηση Τσαπανίδου και Καλαματιανού προς την Υπουργό Παιδείας
