Την Κυριακή 1 Μαρτίου 2026 η Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζει την Κυριακή της Ορθοδοξίας, την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Πρόκειται για μια ημέρα με έντονο ιστορικό και θεολογικό συμβολισμό, καθώς είναι αφιερωμένη στην αναστήλωση των Ιερών Εικόνων και στη νίκη της Ορθόδοξης Πίστης απέναντι στην Εικονομαχία.
Η εορτή καθιερώθηκε το 843 μ.Χ., όταν τερματίστηκε οριστικά μια μακρά περίοδος ταραχών στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Για περισσότερο από έναν αιώνα, η κοινωνία και η Εκκλησία βρέθηκαν αντιμέτωπες με τη διαμάχη γύρω από τη χρήση και την προσκύνηση των εικόνων. Ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄ ξεκίνησε τις διώξεις το 726, υποστηρίζοντας ότι η τιμή προς τις εικόνες οδηγεί σε ειδωλολατρία. Η απόφασή του δίχασε τον λαό και δημιούργησε βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας.
Αν και η Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος το 787 επιβεβαίωσε τη θεολογική θέση της Εκκλησίας υπέρ της τιμητικής προσκύνησης των εικόνων, η ένταση δεν έληξε τότε. Τελικά, το 843, η αυτοκράτειρα Θεοδώρα συγκάλεσε Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη και αποκατέστησε επίσημα τις εικόνες στους ναούς. Η πανηγυρική πομπή προς την Αγία Σοφία έμεινε στην ιστορία ως ο «Θρίαμβος της Ορθοδοξίας». Από τότε, η Εκκλησία τιμά κάθε χρόνο αυτό το γεγονός την πρώτη Κυριακή των Νηστειών.
Σήμερα, η Κυριακή της Ορθοδοξίας δεν περιορίζεται σε μια απλή ιστορική αναφορά. Σε όλους τους ορθόδοξους ναούς τελείται πανηγυρική Θεία Λειτουργία και, σε πολλές περιπτώσεις, πραγματοποιείται λιτανεία με εικόνες γύρω από τον ναό. Διαβάζεται το Συνοδικό της Ορθοδοξίας, όπου γίνεται μνεία σε υπερασπιστές της πίστης, ενώ καταδικάζονται αιρέσεις που αμφισβήτησαν το ορθόδοξο δόγμα.
Πέρα όμως από το τελετουργικό, η ουσία της ημέρας βρίσκεται αλλού. Η Ορθόδοξη Εκκλησία επιμένει ότι οι εικόνες δεν λατρεύονται· τιμώνται. Η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδης. Η τιμή προς την εικόνα «διαβαίνει στο πρωτότυπο», δηλαδή στο πρόσωπο που απεικονίζεται. Η λατρεία, αντίθετα, ανήκει αποκλειστικά στον Θεό.
Έτσι, η Κυριακή της Ορθοδοξίας λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πίστη διαμορφώθηκε μέσα από συγκρούσεις, αποφάσεις και αγώνες. Και κάθε χρόνο, στην αρχή της Σαρακοστής, η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να θυμηθούν όχι μόνο ένα ιστορικό γεγονός, αλλά και τη σημασία της σταθερότητας στην πίστη και στην παράδοση.
Οι φωτογραφίες είναι από τη σημερινή Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου στη Παχειά Ράχη.
Μείνετε συντονισμένοι στο Aegina365.gr για περισσότερα εκκλησιαστικά νέα και σχετικές ενημερώσεις.
