Η διαχείριση του νερού στην Αίγινα: μια αναγκαία συζήτηση με όρους μέλλοντος

Με αφορμή το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την προβλεπόμενη επέκταση της αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ στην Αίγινα, ο Παναγιώτης Πατσακιός καταθέτει τις απόψεις του για τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τις προϋποθέσεις μιας σύγχρονης και βιώσιμης διαχείρισης του νερού στο νησί.

Ακολουθεί αυτούσιο το άρθρο γνώμης του Παναγιώτη Πατσακιού:

Η διαχείριση του νερού στην Αίγινα: μια αναγκαία συζήτηση με όρους μέλλοντος

Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) με τίτλο «Εκσυγχρονισμός του πλαισίου ύδρευσης και αποχέτευσης», το οποίο αφορά μια σημαντική μεταρρύθμιση στον τρόπο διαχείρισης των υδατικών πόρων της χώρας.

Για την Αίγινα η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς προβλέπεται η επέκταση της αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. στους Δήμους Αίγινας και Αγκιστρίου, με στόχο την ενιαία διαχείριση της ύδρευσης, της αποχέτευσης και της άρδευσης.

Η συζήτηση για την ένταξη της Αίγινας στην ΕΥΔΑΠ δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ζήτημα πολιτικής αντιπαράθεσης. Οφείλει να αξιολογηθεί με αντικειμενικά κριτήρια: την ποιότητα των υπηρεσιών προς τους πολίτες, το οικονομικό κόστος, την ασφάλεια της υδροδότησης, την προστασία του περιβάλλοντος και τη δυνατότητα υλοποίησης των αναγκαίων έργων υποδομής.

Η Αίγινα διαθέτει σήμερα ένα σημαντικό πλεονέκτημα: την υδροδότησή της μέσω του υποθαλάσσιου αγωγού από την ΕΥΔΑΠ. Ωστόσο, το έργο αυτό από μόνο του δεν έλυσε όλα τα προβλήματα. Απαιτείται πλέον ένας συνολικός σχεδιασμός για το σύνολο του κύκλου του νερού.

Τα βασικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν

1. Εκσυγχρονισμός του δικτύου ύδρευσης

Η τεχνογνωσία της ΕΥΔΑΠ σε σύγχρονες μεθόδους διαχείρισης, όπως η ψηφιακή απεικόνιση των δικτύων, η τηλεμετρία και ο έλεγχος των διαρροών, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό της ύδρευσης της Αίγινας.

Η αντικατάσταση του πεπαλαιωμένου δικτύου.

2. Οικονομικό όφελος για τους καταναλωτές

Η εναρμόνιση της τιμολογιακής πολιτικής με τα δεδομένα της ΕΥΔΑΠ στο λεκανοπέδιο Αττικής.

3. Ασφάλεια της υδροδότησης

Η λειτουργία και η τεχνική υποστήριξη του υποθαλάσσιου αγωγού απαιτούν υψηλή εξειδίκευση και σημαντικούς οικονομικούς πόρους. Σε περίπτωση μελλοντικής βλάβης, η αντιμετώπιση ενός τόσο κρίσιμου ζητήματος απαιτεί έναν οργανισμό με την τεχνική επάρκεια και την εμπειρία μιας μεγάλης εταιρείας ύδρευσης.

Η ασφάλεια της υδροδότησης του νησιού αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας και πρέπει να αντιμετωπίζεται με μόνιμο σχεδιασμό πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων.

4. Αποχέτευση και επαναχρησιμοποίηση του νερού

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Αίγινας παραμένει η απουσία ολοκληρωμένου δικτύου αποχέτευσης και σύγχρονου συστήματος βιολογικού καθαρισμού.

Ο σχεδιασμός των έργων πρέπει να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, με προσανατολισμό στην τριτοβάθμια επεξεργασία των λυμάτων και στην επαναχρησιμοποίηση του επεξεργασμένου νερού για αρδευτικές ανάγκες.

Η ΕΥΔΑΠ, με την εμπειρία που διαθέτει σε αντίστοιχα μεγάλα έργα στην Αττική, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην ωρίμανση, χρηματοδότηση και υλοποίηση των απαραίτητων παρεμβάσεων.

Προϋποθέσεις επιτυχίας της μεταρρύθμισης

Η ένταξη της Αίγινας στην ΕΥΔΑΠ μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία, με δύο βασικές προϋποθέσεις:

Πρώτον, η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει ουσιαστική και θεσμοθετημένη συμμετοχή στο νέο σχήμα διαχείρισης, ώστε οι ιδιαιτερότητες και οι ανάγκες του νησιού να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό.

Δεύτερον, οι εργαζόμενοι στο Τμήμα Ύδρευσης του Δήμου Αίγινας, οι οποίοι διαθέτουν πολύτιμη εμπειρία και γνώση των τοπικών δικτύων, πρέπει να διατηρήσουν τα εργασιακά, ασφαλιστικά και μισθολογικά τους δικαιώματα. Η εμπειρία τους αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.

Μια νέα κουλτούρα για το νερό

Η σύγχρονη διαχείριση του νερού δεν αφορά μόνο έργα και υποδομές. Αφορά και τη στάση όλων μας απέναντι σε έναν πολύτιμο φυσικό πόρο.

Χρειάζεται να καλλιεργηθεί μια νέα υδατική συνείδηση στους πολίτες: το νερό δεν είναι ανεξάντλητο αγαθό και η σπατάλη του δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή.

Η εξοικονόμηση νερού σε κάθε σπίτι, επιχείρηση και καλλιέργεια, η συλλογή και αξιοποίηση των ομβρίων, η προστασία των φυσικών λεκανών απορροής και η επαναχρησιμοποίηση του νερού αποτελούν στοιχεία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για το μέλλον.

Η Αίγινα χρειάζεται ένα σύγχρονο, βιώσιμο και ασφαλές μοντέλο διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Ένα μοντέλο που θα συνδυάζει την τεχνογνωσία, τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και τον σεβασμό στο περιβάλλον.

Με αυτά τα κριτήρια πρέπει να αξιολογηθεί η προτεινόμενη μεταρρύθμιση.

Παναγιώτης Πατσακιός
Αίγινα, 12 Ιουλίου 2026

Διαβάστε επίσης: Προς την ΕΥΔΑΠ η διαχείριση του νερού στην Αίγινα – Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο