Στη δημόσια συζήτηση επανέρχεται η κατάσταση των μνημείων στην Παλαιά Χώρα της Αίγινας, μετά την απάντηση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη σε κοινοβουλευτική ερώτηση για τον Ιερό Ναό του Τιμίου Σταυρού και τα βυζαντινά μνημεία της περιοχής.
Η ερώτηση είχε κατατεθεί στις 4 Ιουνίου 2026 από τις βουλεύτριες του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Πόπη Τσαπανίδου και Καλλιόπη Βέττα, με αφορμή τις φθορές που έχουν καταγραφεί στον ναό και την ανάγκη προστασίας και αποκατάστασης ενός σημαντικού μνημείου της Αίγινας.
Στην απάντησή της, η Λίνα Μενδώνη αναφέρει ότι ο ναός του Τιμίου Σταυρού βρίσκεται μέσα στον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο της Παλαιάς Χώρας και ανήκει στους μεταβυζαντινούς χρόνους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Υπουργείο Πολιτισμού, ο ναός φαίνεται πως επεκτάθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα, με την προσθήκη νάρθηκα.
Κεντρικό σημείο της απάντησης αποτελεί το ζήτημα της ευθύνης για τα άμεσα μέτρα προστασίας. Όπως προκύπτει από το έγγραφο του Υπουργείου, κύριος του ναού είναι η Ιερά Μητρόπολη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης, η οποία είχε υποβάλει το 2020 μελέτη αποκατάστασης και ενίσχυσης του μνημείου. Η μελέτη αυτή εγκρίθηκε από την αρμόδια Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων.
Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού αναφέρει ότι από την πλευρά του εκπονήθηκε μελέτη για τη συντήρηση των τοιχογραφιών του ναού, ώστε να υποστηριχθεί επιστημονικά το έργο προστασίας του μνημείου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ασφάλεια του χώρου. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, σύμφωνα με την απάντηση της υπουργού, έχει ενημερώσει εγγράφως τη Μητρόπολη ότι οφείλει να λάβει άμεσα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του ναού αλλά και για την ασφάλεια των επισκεπτών.
Για τα υπόλοιπα μνημεία της Παλαιάς Χώρας, το Υπουργείο Πολιτισμού επισημαίνει ότι έχουν ήδη ολοκληρωθεί εργασίες αποκατάστασης στους ναούς του Αγίου Γεωργίου του Καθολικού και της Αγίας Κυριακής. Αναφορά γίνεται και στον ναό του Αγίου Ευθυμίου, για τον οποίο η Εφορεία Αρχαιοτήτων εκπόνησε το 2023 αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης, καταγράφοντας τις φθορές και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται.
Από την απάντηση του Υπουργείου προκύπτει ότι για να προχωρήσουν νέες εργασίες αποκατάστασης απαιτείται η υποβολή σχετικών αιτημάτων από τον κύριο των ναών, δηλαδή την Ιερά Μητρόπολη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης. Οι υπηρεσίες του Υπουργείου, από την πλευρά τους, δηλώνουν ότι θα ασκήσουν την προβλεπόμενη εποπτεία και, εφόσον ζητηθεί, θα παράσχουν την αναγκαία επιστημονική υποστήριξη.
Το θέμα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αίγινα, καθώς η Παλαιά Χώρα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς και θρησκευτικούς τόπους του νησιού, με μνημεία που χρειάζονται διαρκή φροντίδα, προστασία και συντονισμό ανάμεσα στους αρμόδιους φορείς.
Διαβάστε επίσης: Ανησυχία για φθορές στον Τίμιο Σταυρό στην Παλαιά Χώρα – Παρέμβαση από την Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς
